X
تبلیغات
رایتل
سجود

1045 نمازگزار باید در هر رکعت از نمازهاى واجب و مستحب بعد از رکوع دو سجده کند و سجده آن است که پیشانى و کف دو دست و سر دو زانو و سر دو انگشت بزرگ پاها را بر زمین بگذارد.

1046 دو سجده روى هم یک رکن است که اگر کسى در نماز واجب عمدا یا از روى فراموشى هر دو را ترک کند یا دو سجده دیگر به آنها اضافه نماید، نمازش باطل است.

1047 اگر عمدا یک سجده کم یا زیاد کند نماز باطل می‏شود، و اگر سهوا یک سجده کم کند حکم آن بعدا گفته خواهد شد.

1048 اگر پیشانى را عمدا یا سهوا به زمین نگذارد سجده نکرده است اگر چه جاهاى دیگر به زمین برسد، ولى اگر پیشانى را به زمین بگذارد و سهوا جاهاى دیگر را به زمین نرساند یا سهوا ذکر نگوید سجده صحیح است.

1049 در سجده هر ذکرى بگوید کافى است ولى احتیاط واجب آن است که مقدار ذکر از سه مرتبه «سبحان الله‏» یا یک مرتبه «سبحان ربى الاعلى و بحمده‏» کمتر نباشد و مستحب است «سبحان ربى الاعلى و بحمده‏» را سه یا پنچ یا هفت مرتبه بگوید.

1050 در سجود باید به مقدار ذکر واجب، بدن آرام باشد. و موقع گقتن ذکر مستحب هم اگر آن را به قصد ذکرى که براى سجده دستور داده‏اند بگوید، آرام بودن بدن لازم است.

1051 اگر پیش از آن که پیشانى به زمین برسد و بدن آرام بگیرد، عمدا ذکر سجده را بگوید یا پیش از تمام شدن ذکر عمدا سر از سجده بردارد، نماز باطل است.

1052 اگر پیش از آن که پیشانى به زمین برسد و بدن آرام گیرد سهوا ذکر سجده را بگوید و پیش از آن که سر از سجده بردارد، بفهمد اشتباه کرده باید دوباره در حال آرام بودن ذکر را بگوید.

1053 اگر بعد از آن که سر از سجده برداشت، بفهمد که پیش از آرام گرفتن بدن ذکر را گفته یا پیش از آن که ذکر سجده تمام شود سر برداشته، نمازش صحیح است.

1054 اگر موقعى که ذکر سجده را مى‏گوید یکى از هفت عضو را عمدا از زمین بردارد ، نماز باطل می‏شود ولى موقعى که مشغول گفتن ذکر نیست اگر غیر پیشانى جاهاى دیگر را از زمین بردارد و دوباره بگذارد، اشکال ندارد.

1055 اگر پیش از تمام شدن ذکر سجده سهوا پیشانى را از زمین بردارد نمى ‏تواند دوباره به زمین بگذارد و باید آن را یک سجده حساب کند، ولى اگر جاهاى دیگر را سهوا از زمین بردارد باید دو مرتبه به زمین بگذارد و ذکر را بگوید.

1056 بعد از تمام شدن ذکر سجده اول باید بنشیند تا بدن آرام گیرد و دوباره به سجده رود.

1057 جاى پیشانى نمازگزار باید از جاهاى زانوهایش پست‏تر و بلندتراز چهار انگشت بسته نباشد، بلکه احتیاط واجب آن است که جاى پیشانى او از جاى انگشتانش پست‏تر و بلندتر از چهار انگشت بسته نباشد.

1058 در زمین سراشیب که سراشیبى آن درست معلوم نیست احتیاط واجب آن است که جاى پیشانى نمازگزار از جاى انگشتهاى پا و سر زانوهاى او بیش از چهار انگشت بسته بلندتر نباشد.

1059 اگر پیشانى را سهوا به چیزى بگذارد که از جاى انگشتهاى پا و سر زانوهاى او بلندتر از چهار انگشت بسته است چنانچه بلندى آن به قدرى است که نمى ‏گویند در حال سجده است مى ‏تواند سر را بردارد و به چیزى که بلندى آن به اندازه چهار انگشت بسته یا کمتر است بگذارد، و مى‏تواند سر را به روى آن چه به اندازه چهار انگشت‏ یا کمتر است بکشد، و اگر بلندى آن به قدرى است که مى‏گویند در حال سجده است احتیاط واجب آن است که پیشانى را از روى آن به روى چیزى که بلندى آن به انداره چهار انگشت بسته یا کمتر است بکشد، و اگر کشیدن پیشانى ممکن نیست بنابر احتیاط واجب باید پیشانى را بلند کند و بر موضعى که بلندى زایدى ندارد بگذارد و نماز را تمام کند و دوباره بخواند.

1060 باید بین پیشانى و آنچه بر آن سجده مى ‏کند چیزى نباشد، پس اگر مهر به ‏قدرى چرک باشد که پیشانى به خود مهر نرسد سجده باطل است، ولى اگر مثلا رنگ مهر تغییر کرده باشد، اشکال ندارد.

1061 در سجده باید کف دست را بر زمین بگذارد ولى در حال ناچارى پشت دست هم مانعى ندارد، و اگر پشت دست ممکن نباشد باید مچ دست را بگذارد، و چنانچه آن را هم نتواند باید تا آرنج هر جا که میتواند بر زمین بگذارد و اگر آن هم ممکن نیست گذاشتن بازو کافى است.

1062 در سجده بنابر احتیاط واجب باید سر دو انگشت بزرگ پاها را به زمین بگذارد و اگر انگشتهاى دیگر پا یا روى پا را به زمین بگذارد یا به واسطه بلند بودن ناخن، سر شست به زمین نرسد نمازش باطل است.

1063 کسى که مقدارى از شست پایش بریده باید بقیه آن را به زمین بگذارد، واگر چیزى از آن نمانده یا اگر مانده خیلى کوتاه است باید بقیه انگشتان را بگذارد و اگر هیچ انگشت ندارد باید هر مقدارى از پا باقى مانده به زمین بگذارد.

1064 اگر به طور غیر معمول سجده کند مثلا سینه و شکم را به زمین بچسباند بنابر احتیاط مستحب باید نماز را دوباره بخواند، ولى اگر پاها را دراز کند،اگرچه هفت عضوى که گفته شد به زمین برسد بنابر احتیاط واجب باید نماز را دوباره بخواند.

1065 مهر یا چیز دیگرى که بر آن سجده میکند باید پاک باشد ولى اگر مثلا مهر را روى فرش نجس بگذارد یا یک طرف مهر نجس باشد و پیشانى را به طرف پاک آن بگذارد اشکال ندارد.

1066 اگر در پیشانى دمل و مانند آن باشد، چنانچه ممکن است باید با جاى سالم پیشانى سجده کند. و اگر ممکن نیست باید زمین را گود کند و دمل را در گودال و جاى سالم را به مقدارى که براى سجده کافى باشد بر زمین بگذارد.

1067 اگر دمل یا زخم تمام پیشانى را گرفته باشد باید به یکى از دو طرف پیشانى سجده کند و اگر ممکن نیست، به چانه و اگر به چانه هم ممکن نیست باید به هر جاى از صورت که ممکن است‏سجده کند. و اگر به هیچ جاى از صورت ممکن نیست، باید با جلو سر سجده نماید.

1068 کسى که نمیتواند پیشانى را به زمین برساند باید به قدرى که مى ‏تواند خم شود و مهر یا چیز دیگرى را که سجده بر آن صحیح است روى چیز بلندى گذاشته و طورى پیشانى را بر آن بگذارد که بگویند سجده کرده است ولى باید کف دستها و زانوها و انگشتان پا را به طور معمول به زمین بگذارد.

1069 کسى که هیچ نمى ‏تواند خم شود باید براى سجده بنشیند و با سر اشاره کند، و اگر نتواند باید با چشمها اشاره نماید و در هر دو صورت احتیاط واجب آن است که اگر مى‏تواند بقدرى مهر را بلند کند که پیشانى را بر آن بگذارد و اگر نمى‏تواند احتیاط مستحب آن است که مهر را بلند کند و به پیشانى بگذاردو اگر با سر یا چشمها هم نمى ‏تواند اشاره کند باید در قلب نیت‏ سجده کند و بنابر احتیاط واجب با دست و مانند آن براى سجده اشاره نماید.

1070 کسى که نمى ‏تواند بنشیند باید ایستاده نیت‏ سجده کند و چنانچه مى ‏تواند براى سجده با سر اشاره کند، و اگر نمى ‏تواند با چشمها اشاره نماید، و اگر این را هم نمى ‏تواند در قلب یت‏سجده کند و بنابر احتیاط واجب با دست و مانند آن براى سجده اشاره نماید.

1071 اگر پیشانى بى‏اختیار از جاى سجده بلند شود چنانچه ممکن باشد باید نگذارد دوباره به جاى سجده برسد و این یک سجده حساب می‏شود چه ذکر سجده را گفته باشد یا نه و اگر نتواند سر را نگه دارد و بى ‏اختیار دوباره به جاى سجده برسد روى هم یک سجده حساب می‏شود و اگر ذکر نگفته باشد باید بگوید.

1072 جایى که انسان باید تقیه کند مى تواند بر فرش و مانند آن سجده نماید و لازم نیست براى نماز به جاى دیگر برود.

1073 اگر روى چیزى که بدن روى آن آرام نمى‏گیرد سجده کند باطل است. ولى روى تشک پر یا چیز دیگرى که بعد از سر گذاشتن و مقدارى پایین رفتن آرام مى ‏گیرد سجده کند، اشکال ندارد.

1074 اگر انسان ناچار شود که در زمین گل نماز بخواند، بنابر احتیاط واجب باید در حالى که ایستاده است براى سجده با سر اشاره کند و تشهد را ایستاده بخواند.

1075 در رکعت اول و رکعت‏ سومى که تشهد ندارد مثل رکعت‏ سوم نماز ظهر و عصر و عشا اگر بعد از سجده دوم بدون آنکه مقدارى بنشیند براى رکعت بعد برخیزد نمازش صحیح است، ولى بنابر احتیاط واجب باید بعد از سجده دوم قدرى بى ‏حرکت بنشیند و بعد برخیزد.








چیزهایى که سجده بر آن صحیح است

1076 باید بر زمین و چیزهاى غیر خوراکى که از زمین مى‏روید مانند چوب و برگ رخت‏سجده کرد و سجده بر چیزهاى خوراکى و پوشاکى صحیح نیست و نیز سجده کردن بر چیزهاى معدنى مانند طلا و نقره و عقیق و فیروزه باطل است، اما سجده کردن بر سنگهاى معدنى مانند سنگ مرمر و سنگهاى سیاه اشکال ندارد.

1077 احتیاط واجب آن است که بر برگ درخت مو اگر تازه باشد سجده نکنند.

1078 سجده بر چیزهایى که از زمین مى‏ روید و خوراک حیوان است مثل علف و کاه صحیح است.

1079 سجده بر گلهایى که خوراکى نیستند صحیح است ولى سجده بر دواهاى خوراکى که از زمین مى ‏روید مانند گل بنفشه و گل گاو زبان صحیح نیست.

1080 سجده بر گیاهى که خوردن آن در بعضى از شهرها معمول است و در شهرهاى دیگر معمول نیست و نیز سجده بر میوه نارس صحیح نیست.

1081 سجده بر سنگ آهک و سنگ گچ صحیح است بلکه به گچ و آهک پخته و آجر و کوزه گلى و مانند آن هم می‏شود سجده کرد.

1082 اگر کاغذ را از چیزى که سجده بر آن صحیح است مثلا از کاه ساخته باشند می‏شود بر آن سجده کرد و سجده بر کاغذى که از پنبه و مانند آن ساخته شده اشکال ندارد.

1083 براى سجده بهتر از هر چیز تربت‏حضرت سیدالشهدا علیه السلام مى‏باشد، بعد از آن خاک، بعد از خاک سنگ، و بعد از سنگ گیاه است.

1084 اگر چیزى که سجده بر آن صحیح است ندارد یا اگر دارد بواسطه سرما یا گرماى زیاد و مانند اینها نمى‏تواند بر آن سجده کند باید به لباسش اگر از کتان یا پنبه است‏سجده کند و اگر از چیز دیگر است بر همان چیز سجده کند و اگر آن هم نیست باید بر پشت دست و چنانچه آنهم ممکن نباشد به چیز معدنى مانند انگشتر عقیق سجده نماید.

1085 سجده بر گل و خاک سستى که پیشانى روى آن آرام نمى‏گیرد اگر بعد ازآن که مقدارى فرو رفت آرام بگیرد اشکال ندارد.

1086 اگر در سجده اول مهر به پیشانى بچسبد و بدون اینکه مهر را بردارد دوباره به سجده برود اشکال دارد ، بلکه نماز باطل است و باید اعاده کند.

1087 اگر در بین نماز چیزى که بر آن سجده مى‏کند گم شود و چیزى که سجده بر آن صحیح است نداشته باشد چنانچه وقت وسعت دارد باید نماز را بشکند و اگر وقت تنگ است باید به لباسش اگر از پنبه یا کتان است‏سجده کند و اگر ازچیز دیگرى است بر همان چیز و اگر آنهم ممکن نیست بر پشت دست و اگر آن هم نمی‏شود به چیز معدنى مانند انگشتر عقیق سجده نماید.

1088 هرگاه در حال سجده بفهمد پیشانى را بر چیزى گذاشته که سجده بر آن باطل است اگر ممکن باشد باید پیشانى را از روى آن به روى چیزى که سجده بر آن صحیح است بکشد و اگر وقت تنگ است به دستورى که در مساله پیش گفته شد عمل کند.

1089 اگر بعد از سجده بفهمد پیشانى را روى چیزى گذاشته که سجده بر آن باطل است اشکال ندارد.

1090 سجده کردن براى غیر خداوند متعال حرام میباشد و بعضى از مردم عوام که مقابل قبر امامان علیهم السلام پیشانى را به زمین مى ‏گذارند اگر براى شکر خداوند متعال باشد اشکال ندارد و گرنه حرام است.







مستحبات و مکروهات سجده

1091 در سجده چند چیز مستحب است: 1- کسى که ایستاده نماز مى‏خواند بعد از آنکه سر از رکوع برداشت و کاملا ایستاد و کسى که نشسته نماز مى‏خواند بعد از آن که کاملا نشست براى رفتن به سجده تکبیر بگوید. 2- موقعى که مرد مى‏خواهد به سجده برود اول دستها را و زن اول زانوها را به زمین بگذارد. 3- بینى را به مهر یا چیزى که سجده بر آن صحیح است بگذارد. 4- در حال سجده انگشتان دست را به هم بچسباند و برابر گوش بگذارد بطورى که سر آنها رو به قبله باشد. 5- در سجده دعا کند و از خدا حاجت بخواهد و این دعا را بخواند: «یا خیر المسؤولین و یا خیر المعطین ارزقنى و ارزق عیالى من فضلک فانک ذو الفضل العظیم‏»، یعنى اى بهترین کسى که از او سؤال مى‏کنند و اى بهترین عطا کنندگان، روزى بده به من و عیال من از فضل خودت، پس به درستى که تو داراى فضل بزرگى. 6- بعد از سجده بر ران چپ بنشیند و روى پاى راست را بر کف پاى چپ بگذارد. 7- بعد از هر سجده وقتى نشست و بدنش آرام گرفت تکبیر بگوید. 8- بعد از سجده اول بدنش که آرام گرفت «استغفر الله ربى و اتوب الیه‏» بگوید. 9- سجده را طول بدهد و در موقع نشستن دستها را روى رانها بگذارد. 10- براى رفتن به سجده دوم در حال آرامى بدن «الله اکبر» بگوید. 11- در سجده‏ها صلوات بفرستد و اگر آن را به قصد ذکرى که در سجده‏ها دستور داده‏اند بگوید اشکال ندارد. 12- در موقع بلند شدن، دستها را بعد از زانوها از زمین بردارد . 13- مردها آرنجها و شکم را به زمین نچسبانند و بازوها را از پهلو جدا نگاه دارند و زنها آرنجها و شکم را بر زمین بگذارند و اعضاى بدن را به یکدیگر بچسبانند.و مستحبات دیگر سجده در کتابهاى مفصل گفته شده است.

1092 قرآن خواندن در سجده مکروه است و نیز مکروه است براى برطرف کردن گرد و غبار جاى سجده را فوت کند و اگر در اثر فوت کردن دو حرف از دهان بیرون‏آید نماز باطل است. و غیر اینها مکروهات دیگرى هم در کتابهاى مفصل گفته شده است.







سجده واجب قرآن

1093 در هر یک از چهار سوره: «و النجم، اقرا، الم تنزیل و حم سجده‏» یک آیه سجده است که اگر انسان بخواند یا گوش به آن دهد بعد از تمام شدن آن آیه باید فورا سجده کند و اگر فراموش کرد هر وقت‏یادش آمد باید سجده نماید.

1094 اگر انسان موقعى که آیه سجده را مى‏خواند از دیگرى هم بشنود چنانچه گوش داده دو سجده نماید و اگر به گوشش خورده یک سجده کافى است.

1095 در غیر نماز اگر در حال سجده آیه سجده را بخواند یا به آن گوش بدهد باید سر از سجده بردارد و دوباره سجده کند.

1096 اگر آیه سجده را از کسى که قصد خواندن قرآن ندارد بشنود، یا از مثل گرامافون آیه سجده را بشنود، لازم نیست‏سجده نماید. ولى اگر از آلتى که صداى خود انسان را مى‏رساند بشنود، واجب است‏سجده کند.

1097 در سجده واجب قرآن نمی‏شود بر چیزهاى خوراکى و پوشاکى سجده کرد ولى سایر شرایط سجده را که در نماز است لازم نیست مراعات کنند.

1098 در سجده واجب قرآن باید طورى عمل کند که بگویند سجده کرد.

1099 هرگاه در سجده واجب قرآن پیشانى را به قصد سجده به زمین بگذارد، اگر چه ذکر نگوید کافى است، و گفتن ذکر مستحب است. و بهتر است بگوید: «لا اله الا الله حقا حقا لا اله الا الله ایمانا و تصدیقا لا اله الا الله عبودیة و رقا سجدت لک یا رب تعبدا و رقا لا مستنکفا و لا مستکبرا بل انا عبد ذلیل ضعیف خائف مستجیر».







تشهد

1100 در رکعت دوم تمام نمازهاى واجب و رکعت‏ سوم نماز مغرب و رکعت چهارم نماز ظهر و عصر و عشا باید انسان بعد از سجده دوم بنشیند و در حال آرام بودن بدن تشهد بخواند یعنى بگوید: «اشهد ان لا اله الا الله وحده لا شریک له و اشهد ان محمدا عبده و رسوله اللهم صل على محمد و آل محمد».

1101 کلمات تشهد باید به عربى صحیح و به طورى که معمول است پشت‏سر هم گفته شود.

1102 اگر تشهد را فراموش کند و بایستد و پیش از رکوع یادش بیاید که تشهد را نخوانده، باید بنشیند و تشهد را بخواند و دوباره بایستد و آنچه باید در آن رکعت‏خوانده شود بخواند و نماز را تمام کند و اگر در رکوع یا بعد از آن یادش بیاید باید نماز را تمام کند و بعد از سلام نماز تشهد را قضا کند و بنابر احتیاط واجب براى تشهد فراموش شده دو سجده سهو بجا آورد.

1103 مستحب است در حال تشهد بر ران چپ بنشیند و روى پاى راست را به کف پاى چپ بگذارد و پیش از تشهد بگوید: «الحمد لله‏» یا بگوید: «بسم الله و بالله و الحمد لله و خیر الاسماء لله‏» و نیز مستحب است دستها را بر رانها بگذارد و انگشتها را به یکدیگر بچسباند و به دامان خود نگاه کند و بعد از تمام شدن تشهد بگوید: «و تقبل شفاعته و ارفع درجته‏».

1104 مستحب است زنها در وقت‏خواندن تشهد رانها را به هم بچسبانند.






سلام نماز

1105 بعد از تشهد رکعت آخر نماز مستحب است در حالى که نشسته و بدن آرام است بگوید: «السلام علیک ایها النبى و رحمة الله و برکاته‏» و بعد از آن باید بگوید: «السلام علیکم‏» و احوط استحبابى آن است که «و رحمة الله و برکاته‏» را اضافه نماید یا بگوید: «السلام علینا و على عباد الله الصالحین‏».

1106 اگر سلام نماز را فراموش کند و موقعى یادش بیاید که صورت نماز به هم نخورده و کارى هم که عمدى و سهوى آن نماز را باطل مى‏کند مثل پشت به قبله کردن انجام نداده باید سلام را بگوید و نمازش صحیح است.

1107 اگر سلام نماز را فراموش کند و موقعى یادش بیاید که صورت نماز به هم خورده است چنانچه پیش از آن که صورت نماز به هم بخورد کارى که عمدى و سهوى آن نماز را باطل مى‏کند مثل پشت به قبله کردن انجام نداده باشد نمازش صحیح است‏و اگر پیش از آن که صورت نماز به هم بخورد کارى که عمدى و سهوى آن نماز را باطل مى ‏کند انجام داده باشد بنابر احتیاط نمازش باطل است گرچه صحیح بودن آن خالى از قوت نیست.







ترتیب

1108 اگر عمدا ترتیب نماز را به هم بزند مثلا سوره را پیش از حمد بخواند یا سجود را پیش از رکوع بجا آورد، نماز باطل می‏شود.

1109 اگر رکنى از نماز را فراموش کند و رکن بعد از آن را بجا آورد مثلا پیش از آنکه رکوع کند دو سجده نماید، نماز باطل است.

1110 اگر رکنى را فراموش کند و چیزى را که بعد از آن است و رکن نیست بجاآورد مثلا پیش از آنکه دو سجده کند تشهد بخواند باید رکن را بجا آورد و آنچه را اشتباها پیش از آن خوانده دوباره بخواند.

1111 اگر چیزى را که رکن نیست فراموش کند و رکن بعد از آن را بجا آورد، مثلا حمد را فراموش کند و مشغول رکوع شود، نمازش صحیح است.

1112 اگر چیزى را که رکن نیست فراموش کند و چیزى را که بعد از آن است و آن هم رکن نیست بجا آورد مثلا حمد را فراموش کند و سوره را بخواند چنانچه مشغول رکن بعد شده باشد مثلا در رکوع یادش بیاید که حمد را نخوانده باید بگذرد و نماز او صحیح است و اگر مشغول رکن بعد نشده باشد باید آنچه را فراموش کرده بجاآورد و بعد از آن چیزى را که اشتباها جلوتر خوانده دوباره بخواند.

1113 اگر سجده اول را به خیال این که سجده دوم است‏یا سجده دوم را به خیال اینکه سجده اول است بجا آورد نماز صحیح است و سجده اول او سجده اول و سجده دوم او سجده دوم حساب می‏شود.






موالات

1114 انسان باید نماز را با موالات بخواند یعنى کارهاى نماز مانند رکوع و سجود و تشهد را پشت‏سر هم بجا آورد و چیزهایى را که در نماز مى‏خواند به طورى که معمول است پشت‏ سر هم بخواند و اگر به قدرى بین آنها فاصله بیندازد که نگویند نماز مى ‏خواند، نمازش باطل است.

1115 اگر در نماز سهوا بین حرفها یا کلمات فاصله بیندازد و فاصله به قدرى نباشد که صورت نماز از بین برود چنانچه مشغول رکن بعد نشده باشد باید آن حرفها یا کلمات را به طور معمول بخواند و اگر مشغول رکن بعد شده باشد نمازش صحیح است.

1116 طول دادن رکوع و سجود و خواندن سوره‏هاى بزرگ موالات را به هم نمى ‏زند.






قنوت

1117 در تمام نمازهاى واجب و مستحب پیش از رکوع رکعت دوم مستحب است قنوت بخواند و در نماز وتر با آن که یک رکعت مى‏باشد خواندن قنوت پیش از رکوع مستحب است و نماز جمعه در هر رکعت‏یک قنوت دارد و نماز آیات پنج قنوت و نماز عید فطر و قربان در رکعت اول پنج قنوت و در رکعت دوم چهار قنوت دارد.

1118 اگر بخواهد قنوت بخواند به احتیاط واجب باید دستها را بلند کند و مستحب است دستها را تا مقابل صورت بلند نماید و کف دستها را رو به آسمان قرار دهد و به قصد رجاء انگشتان دستها را به جز ابهام به هم بچسباند و هر دو کف دستها را پهلوى هم متصل به هم قرار دهد و نگاهش هنگام قنوت به کف دستهایش باشد.

1119 در قنوت هر ذکرى بگوید اگر چه یک «سبحان الله‏» باشد کافى است. و بهتر است بگوید: «لا اله الا الله الحلیم الکریم، لا اله الا الله العلى العظیم، سبحان الله رب السموات السبع و رب الارضین السبع و ما فیهن و ما بینهن و رب العرش العظیم و الحمد لله رب العالمین‏».

1120 مستحب است انسان قنوت را بلند بخواند. ولى براى کسى که نماز را به جماعت مى‏خواند، اگر امام جماعت صداى او را بشنود، بلند خواندن قنوت مستحب نیست.

1121 اگر عمدا قنوت نخواند قضا ندارد و اگر فراموش کند و پیش از آن که به‏اندازه رکوع خم شود یادش بیاید مستحب است بایستد و بخواند و اگر در رکوع یادش بیاید مستحب است بعد از رکوع قضا کند و اگر در سجده یادش بیاید مستحب است بعد از سلام نماز قضا نماید.






ترجمه نماز





1- ترجمه سوره حمد

«بسم الله الرحمن الرحیم‏» یعنى ابتدا مى‏کنم بنام خداوندى که در دنیا بر مؤمن و کافر رحم مى‏کند و در آخرت بر مؤمن رحم مى‏نماید. «الحمد لله رب العالمین‏» یعنى ثنا مخصوص خداوندى است که پرورش دهنده همه موجودات است.«الرحمن الرحیم‏» یعنى در دنیا بر مؤمن و کافر و در آخرت بر مؤمن رحم مى‏کند.«مالک یوم الدین‏» یعنى پادشاه و صاحب اختیار روز قیامت است. «ایاک نعبد و ایاک نستعین‏» یعنى فقط تو را عبادت مى‏کنیم و فقط از تو کمک مى‏خواهیم. «اهدنا الصراط المستقیم‏» یعنى هدایت کن ما را به راه راست که آن دین اسلام است. «صراط الذین انعمت علیهم‏» یعنى به راه کسانى که به آنان نعمت دادى که آنان پیغمبران و جانشینان پیغمبران هستند. «غیر المغضوب علیهم و لا الضالین‏» یعنى نه به راه کسانى که غضب کرده‏اى بر ایشان و نه آن کسانى که گمراهند.






2- ترجمه سوره قل هو الله احد

بسم الله الرحمن الرحیم: «قل هو الله احد»، یعنى بگو اى محمد (ص) که خداوند، خدایى است‏یگانه. «الله الصمد»، یعنى خدایى که از تمام موجودات بى‏نیاز است. «لم یلد و لم یولد»، فرزند ندارد و فرزند کسى نیست. «و لم یکن له کفوا احد»، یعنى هیچ کس از مخلوقات مثل او نیست.







3- ترجمه ذکر رکوع و سجود و ذکرهایى که بعد از آنها مستحب است

«سبحان ربى العظیم و بحمده‏»، یعنى پروردگار بزرگ من از هر عیب و نقصى پاک و منزه است و من مشغول ستایش او هستم. «سبحان ربى الاعلى و بحمده‏» یعنى پروردگار من که از همه کس بالاتر مى‏باشد از هر عیب و نقصى پاک و منزه است و من مشغول ستایش او هستم. «سمع الله لمن حمده‏»، یعنى خدا بشنود و بپذیرد ثناى کسى که او را ستایش مى‏کند. «استغفر الله ربى و اتوب الیه‏»، یعنى طلب آمرزش و مغفرت مى‏کنم از خداوندى که پرورش دهنده من است و من به طرف او بازگشت مى‏نمایم. «بحول الله و قوته اقوم و اقعد»، یعنى به یارى خداى متعال و قوه او برمى‏خیزم و مى ‏نشینم.







4- ترجمه قنوت

«لا اله الا الله الحلیم الکریم‏»، یعنى نیست‏خدایى سزاوار پرستش مگر خداى یکتاى بى‏همتایى که صاحب حلم و کرم است. «لا اله الا الله العلى العظیم‏» یعنى نیست‏خدایى سزاوار پرستش مگر خداى یکتاى بى‏همتایى که بلند مرتبه و بزرگ است. «سبحان الله رب السموات السبع و رب الارضین السبع‏»، یعنى پاک و منزه است‏خداوندى که پروردگار هفت آسمان و پروردگار هفت زمین است. «و ما فیهن و ما بینهن و رب العرش العظیم‏»، یعنى پروردگار هر چیزى است که در آسمانها و زمینها و مابین آنهاست و پروردگار عرش بزرگ است. «و الحمد لله رب العالمین‏»،یعنى حمد و ثنا مخصوص خداوندى است که پرورش دهنده تمام موجودات است.






5- ترجمه تسبیحات اربعه

«سبحان الله و الحمد لله و لا اله الا الله و الله اکبر»، یعنى پاک و منزه است‏خداوند تعالى و ثنا مخصوص اوست و نیست‏خدایى سزاوار پرستش مگر خداى بى‏همتا. و بزرگتر است از اینکه او را وصف کنند.







6- ترجمه تشهد و سلام

«الحمد لله اشهد ان لا اله الا الله وحده لا شریک له‏»، یعنى ستایش،مخصوص پروردگار است و شهادت مى ‏دهم که خدایى سزاوار پرستش نیست مگر خدایى که یگانه است و شریک ندارد. «و اشهد ان محمدا عبده و رسوله‏»، یعنى شهادت مى‏دهم که محمد صلى الله علیه و آله بنده خدا و فرستاده اوست. «اللهم صل على محمد و آل‏محمد»، یعنى خدایا رحمت بفرست بر محمد و آل محمد. «و تقبل شفاعته و ارفع درجته‏» یعنى قبول کن شفاعت پیغمبر را و درجه آن حضرت را نزد خود بلند کن. «السلام علیک ایها النبى و رحمة الله و برکاته‏»، یعنى سلام بر تو اى پیغمبر و رحمت و برکات خدا بر تو باد. «السلام علینا و على عباد الله الصالحین‏»، یعنى سلام از خداوند عالم بر نمازگزاران و تمام بندگان خوب او. «السلام علیکم و رحمة الله و برکاته‏» یعنى سلام و رحمت و برکات خداوند بر شما مؤمنین باد.






تعقیب نماز

1122 مستحب است انسان بعد از نماز مقدارى مشغول تعقیب یعنى خواندن ذکر و دعا و قرآن شود و بهتر است پیش از آنکه از جاى خود حرکت کند و وضو و غسل و تیمم او باطل شود رو به قبله تعقیب را بخواند و لازم نیست تعقیب به عربى باشدولى بهتر است چیزهایى را که در کتابهاى دعا دستور داده‏اند بخواند و از تعقیبهایى که خیلى سفارش شده است تسبیح حضرت زهرا سلام الله علیها است که باید به این ترتیب گفته شود: 34 مرتبه «الله اکبر»، بعد مرتبه 33 «الحمد لله‏»، بعد از آن مرتبه 33 «سبحان الله‏» و می‏شود «سبحان الله‏» را پیش از «الحمد الله‏» گفت ولى بهتر است بعد از «الحمد الله‏» گفته شود.

1123 مستحب است بعد از نماز سجده شکر نماید و همین قدر که پیشانى را به قصد شکر بر زمین بگذارد کافى است، ولى بهتر است صد مرتبه یا سه مرتبه یا یک مرتبه «شکرا لله‏» یا «شکرا» یا «عفوا» بگوید و نیز مستحب است هر وقت نعمتى به انسان مى‏ رسد یا بلائى از او دور می‏شود سجده شکر بجا آورد.





صلوات بر پیغمبر

1124 هر وقت انسان اسم مبارک حضرت رسول الله صلى الله علیه و آله و سلم مانند محمد و احمد یا لقب و کنیه آن جناب را مثل مصطفى و ابوالقاسم بگوید یا بشنود اگر چه در نماز باشد، مستحب است صلوات بفرستد.

1125 موقع نوشتن اسم مبارک حضرت رسول الله صلى الله علیه و آله و سلم مستحب است صلوات را هم بنویسد. و نیز بهتر است هر وقت آن حضرت را یاد مى‏کند صلوات بفرستد.






مبطلات نماز

1126 دوازده چیز نماز را باطل مى ‏کند و آنها را مبطلات مى‏گویند: اول : آنکه در بین نماز یکى از شرطهاى آن از بین برود مثلا در بین نماز بفهمد مکانش غصبى است. دوم: آنکه در بین نماز عمدا یا سهوا یا از روى ناچارى، چیزى که وضو یا غسل را باطل مى ‏کند پیش آید، مثلا بول از او بیرون آید. ولى کسى که نمى‏تواند از بیرون آمدن بول و غائط خوددارى کند، اگر چه در بین نماز بول یا غائط از او خارج شود چنانچه به دستورى که در احکام وضو گفته شد رفتار نماید، نمازش باطل نمى شود. و نیز اگر در بین نماز از زن مستحاضه خون خارج شود، در صورتى که به دستور استحاضه رفتار کرده باشد، نمازش صحیح است.

1127 کسى که بى‏اختیار خوابش برده اگر نداند که در بین نماز خوابش برده یا بعد از آن بنابر احتیاط واجب باید نمازش را دوباره بخواند ولى اگر تمام شدن نماز را بداند و شک کند که خواب در بین نماز بوده یا بعد نمازش صحیح است.

1128 اگر بداند به اختیار خودش خوابیده و شک کند که بعد از نماز بوده یا در بین نماز یادش رفته که مشغول نماز است و خوابیده نمازش صحیح است.

1129 اگر در حال سجده از خواب بیدار شود و شک کند که در سجده آخر نماز است‏یا در سجده شکر باید آن نماز را دوباره بخواند.

سوم: از مبطلات نماز آن است که مثل بعض کسانى که شیعه نیستند دستها را روى هم بگذارد.

1130 هرگاه براى ادب دستها را روى هم بگذارد اگرچه مثل آنها نباشد بنابر احتیاط واجب باید نماز را دوباره بخواند، ولى اگر از روى فراموشى یا ناچارى یا براى کار دیگر مثل خاراندن دست و مانند آن، دستها را روى هم بگذارد اشکال ندارد.

چهارم: از مبطلات نماز آن است که بعد از خواندن حمد آمین بگوید ولى اگر اشتباها از از روى تقیه بگوید، اشکال ندارد.

پنجم: از مبطلات نماز آن است که عمدا یا از روى فراموشى پشت به قبله کند، یا به طرف راست‏ یا چپ قبله برگردد، بلکه اگر عمدا بقدرى برگردد که نگویند رو به قبله است، اگر چه به طرف راست‏یا چپ نرسد، نمازش باطل است.

1131 اگر عمدا همه صورت را به طرف راست‏ی ا چپ قبله برگرداند نمازش باطل است، بلکه اگر سهوا هم صورت را به این مقدار برگرداند احتیاط واجب آن است که نماز را دوباره بخواند و لازم نیست که نماز اول را تمام نماید،ولى اگر سر را کمى بگرداند عمدا باشد یا اشتباها نمازش باطل نمی‏شود.

ششم: از مبطلات نماز آن است که عمدا کلمه‏اى بگوید که از آن کلمه قصد معنى کند، اگر چه معنى هم نداشته باشد و یک حرف هم باشد، بلکه اگر قصد هم نکند، بنا بر احتیاط واجب باید نماز را دوباره بخواند در صورتى که دو حرف یا بیشتر باشد. ولى اگر سهوا بگوید، نماز باطل نمی‏شود.

1132 اگر کلمه‏اى بگوید که یک حرف دارد چنانچه آن کلمه معنى داشته باشد مثل (ق) که در زبان عرب به معناى این است که «نگهدارى کن‏» چنانچه معنى آن را بداند و قصد آن را نماید نمازش باطل می‏شود، بلکه اگر قصد معناى آن را نکند ولى ملتفت معناى آن باشد احتیاط واجب آن است که نماز را دوباره بخواند.

1133 سرفه کردن و آروغ زدن و آه کشیدن در نماز اشکال ندارد ولى گفتن آخ و آه و مانند اینها که دو حرف است اگر عمدى باشد نماز را باطل مى‏کند.

1134 اگر کلمه‏اى را به قصد ذکر بگوید، مثلا به قصد ذکر بگوید: «الله اکبر» ودر موقع گفتن آن، صدا را بلند کند که چیزى را به دیگرى بفهماند اشکال ندارد ولى چنانچه به قصد این که چیزى به کسى بفهماند بگوید اگرچه قصد ذکر هم داشته باشد نماز باطل می‏شود.

1135 خواندن قرآن در نماز غیر از چهار سوره‏اى که سجده واجب دارد و در احکام جنابت گفته شد و نیز دعا کردن در نماز اشکال ندارد اگر چه به فارسى یا زبان دیگر باشد.

1136 اگر چیزى از حمد و سوره و ذکرهاى نماز را عمدا یا احتیاطا چند مرتبه بگوید اشکال ندارد.

1137 در حال نماز انسان نباید به دیگرى سلام کند و اگر دیگرى به او سلام کند باید طورى جواب دهد که سلام مقدم باشد مثلا بگوید: «السلام علیکم‏» یا «سلام علیکم‏» و نباید «علیکم السلام‏» بگوید.

1138 انسان باید جواب سلام را چه در نماز یا در غیر نماز فورا بگوید و اگر عمدا یا از روى فراموشى جواب سلام را به قدرى طول دهد که اگر جواب بگوید جواب آن سلام حساب نشود چنانچه در نماز باشد نباید جواب بدهد و اگر در نماز نباشد جواب دادن واجب نیست.

1139 باید جواب سلام را طورى بگوید که سلام کننده بشنود، ولى اگر سلام کننده کر باشد چنانچه انسان بطور معمول جواب او را بدهد کافى است.

1140 نمازگزار جواب سلام را به قصد جواب بگوید نه به قصد دعا.

1141 اگر زن یا مرد نامحرم یا بچه ممیز یعنى بچه‏اى که خوب و بد را مى‏فهمد به نمازگزار سلام کند نمازگزار باید جواب او را بدهد.

1142 اگر نمازگزار جواب سلام را ندهد معصیت کرده، ولى نمازش صحیح است.

1143 اگر کسى به نمازگزار غلط سلام کند به طورى که سلام حساب نشود جواب او واجب نیست.

1144 جواب سلام کسى که از روى مسخره یا شوخى سلام مى‏کند واجب نیست و احتیاط واجب آن است که در جواب سلام مرد و زن غیر مسلمان بگوید:«سلام‏» یا فقط «علیک‏».

1145 است، ولى اگریکى از آنان جواب دهد کافى است.

1146 اگر کسى به عده‏اى سلام کند و کسى که سلام کننده قصد سلام دادن به او را نداشته، جواب دهد باز هم جواب سلام او بر آن عده واجب است.

1147 اگر به عده‏اى سلام کند و کسى که بین آنها مشغول نماز است‏شک کند که سلام کننده قصد سلام کردن به او را هم داشته یا نه نباید جواب بدهد و همچنین است اگربداند قصد او را هم داشته ولى دیگرى جواب سلام را بدهد، اما اگر بداند که قصد اورا هم داشته و دیگرى جواب ندهد باید جواب او را بگوید.

1148 سلام کردن مستحب است و خیلى سفارش شده است که سواره به پیاده و ایستاده به نشسته و کوچکتر به بزرگتر سلام کند.

1149 اگر دو نفر با هم به یکدیگر سلام کنند بر هر یک واجب است جواب سلام دیگرى را بدهد.

1150 در غیر نماز مستحب است جواب سلام را بهتر از سلام بگوید مثلا اگر کسى گفت: «سلام علیکم‏» در جواب بگوید: «سلام علیکم و رحمة الله‏».

هفتم: از مبطلات نماز خنده با صدا و عمدى است و چنانچه سهوا هم با صدا بخندد یا عمدا لبخند بزند نمازش باطل نمی‏شود.

1151 اگر براى جلوگیرى از صداى خنده حالش تغییر کند مثلا رنگش سرخ شود چنانچه از صورت نمازگزار بیرون رود باید نمازش را دوباره بخواند.

هشتم: از مبطلات نماز آن است که براى کار دنیا عملا با صدا گریه کند ولى اگر براى کار دنیایى بى صدا گریه کند اشکال ندارد ولى اگر از ترس خدا یا براى آخرت گریه کند آهسته باشد یا بلند اشکال ندارد بلکه از بهترین اعمال است.

نهم: از مبطلات نماز کارى است که صورت نماز را به هم بزند مثل دست زدن و به هوا پریدن و مانند اینها کم باشد یا زیاد عمدا باشد یا از روى فراموشى ولى کارى که صورت نماز را به هم نزنند مثل اشاره کردن به دست اشکال ندارد.

1152 اگر در بین نماز به قدرى ساکت بماند که نگویند نماز مى‏خواند نمازش باطل می‏شود.

1153 اگر در بین نماز کارى انجام دهد یا مدتى ساکت‏شود و شک کند که نماز به‏هم خورده یا نه، نمازش صحیح است. دهم: از مبطلات نماز خوردن و آشامیدن است، اگر در نماز طورى بخورد یا بیاشامد که نگویند نماز مى ‏خواند.

1154 احتیاط واجب آن است که در نماز هیچ چیز نخورد و نیاشامد چه موالات نماز به هم بخورد یا نخورد و چه بگویند نماز مى‏ خواند یا نگویند.

1155 اگر در بین نماز غذایى را که لاى دندانها مانده فرو ببرد نمازش باطل نمی‏شود و اگر قند یا شکر و مانند اینها در دهان مانده باشد و در حال نماز کم کم آب شود و فرو رود نمازش اشکال پیدا مى‏کند. یازدهم: از مبطلات نماز شک در رکعتهاى نماز دو رکعتى یا سه رکعتى یا در دو رکعت اول نمازهاى چهار رکعتى است. دوازدهم: از مبطلات نماز آن است که رکن نماز را عمدا یا سهوا کم یا زیاد کند، یا چیزى را که رکن نیست عمدا کم یا زیاد نماید.

1156 اگر بعد از نماز شک کند که در بین نماز کارى که نماز را باطل مى‏کند انجام داده یا نه، نمازش صحیح است.






چیزهایى که در نماز مکروه است

1157 مکروه است در نماز صورت را کمى به طرف راست‏یا چپ بگرداند و چشمها را هم بگذارد یا به طرف راست و چپ بگرداند و با ریش و دست‏خود بازى کند و انگشتها را داخل هم نماید و آب دهان بیندازد و به خط قرآن یا کتاب یا خط انگشترى نگاه کند و نیز مکروه است موقع خواندن حمد و سوره و گفتن ذکر، براى شنیدن حرف کسى ساکت‏شود بلکه هر کارى که خضوع و خشوع را از بین ببرد مکروه مى‏باشد.

1158 موقعى که انسان خوابش مى‏آید و نیز موقع خوددارى کردن از بول و غائط مکروه است نماز بخواند و همچنین پوشیدن جوراب تنگ که پا را فشار دهد در نماز مکروه مى‏باشد و غیر از اینها مکروهات دیگرى هم در کتابهاى مفصل گفته شده است.






مواردى که می‏شود نماز واجب را شکست

1159 شکستن نماز واجب از روى اختیار حرام است، ولى براى حفظ مال و جلوگیرى از ضرر مالى یا بدنى مانعى ندارد.

1160 اگر حفظ جان خود انسان یا کسى که حفظ جان او واجب است‏یا حفظ مالى که نگهدارى آن واجب مى‏باشد بدون شکستن نماز ممکن نباشد باید نماز را بشکند ولى شکستن نماز براى مالى که اهمیت ندارد مکروه است.

1161 اگر در وسعت وقت مشغول نماز باشد و طلبکار طلب خود را از او مطالبه کند چنانچه بتواند در بین نماز طلب او را بدهد باید در همان حال بپردازد و اگر بدون شکستن نماز دادن طلب او ممکن نیست باید نماز را بشکند و طلب او را بدهد، بعد نماز را بخواند.

1162 اگر در بین نماز بفهمد که مسجد نجس است چنانچه وقت تنگ باشد باید نماز را تمام کند و اگر وقت وسعت دارد و تطهیر مسجد نماز را به هم نمى‏زند باید در بین نماز تطهیر کند بعد بقیه نماز را بخواند و اگر نماز را به هم مى‏زند باید نماز را بشکند و مسجد را تطهیر نماید بعد نماز را بخواند.

1163 کسى که باید نماز را بشکند اگر نماز را تمام کند معصیت کرده ولى نماز او صحیح است اگر چه احتیاط مستحب آن است که دوباره بخواند.

1164 اگر پیش از آنکه به اندازه رکوع خم شود یادش بیاید که اذان یا اقامه را فراموش کرده، چنانچه وقت نماز وسعت دارد مستحب است براى گفتن آنها نماز را بشکند.



  



نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 11 فروردین 1389 توسط مهدی
 
تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | تهیه و طراحی : مهدی شعبان | :